CÓ MỘT VIỆT NAM GIỮA LÒNG THỦ ĐÔ WASHINGTON NƯỚC MỸ
By. Kiều Anh Hương
Tôi viết bài này trước hết vì một lời hứa, nhưng trên cả lời hứa là một ấn tượng thực sự, khó quên khi chúng tôi, một đoàn doanh nghiệp nhỏ của Việt Nam đã đến Washington D.C vào tháng 5, năm 2004 và thật bất ngờ khi bắt gặp một dáng hình đất nước Việt Nam ngay giữa lòng thủ đô Washington của nước Mỹ. Vậy mà, đã hơn một năm trôi qua, lời hứa ấy tôi chưa thực hiện được và tôi vẫn thầm nghĩ rằng mình là người có lỗi...
Nhưng rồi, hình như những ngày qua, nhân sự kiện Thủ tướng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Phan Văn Khải sang thăm chính thức Hoa Kỳ, mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ bang giao Việt – Mỹ, những hình ảnh từ Washington D.C ngày nào lại ập về bên tôi nhiều hơn, khiến tôi càng nhớ về cái ấn tượng khó quên nói trên từ một gia đình Việt kiều ở bên đó...
Và có thể còn vì một lý do nữa, đó là trong mấy ngày rồi, khi một số tờ báo “lá cải” đã đăng loạn xạ lên về cái gọi là “biểu tình chống đối Chính Phủ Việt Nam” của người Mỹ gốc Việt khi Thủ Tướng Việt Nam sang bên ấy... Có lẽ, điều họ muốn nói là người Mỹ gốc Việt vẫn còn hận thù lắm lắm... Nhưng thương thay, cái trò hề chính trị ấy có vẻ như không thuyết phục được nhiều người, nhất là những người Việt đã một lần sang Mỹ... như chúng tôi. Vì vậy cái ý nghĩ phải nói đúng, viết trúng về những người Việt Nam chân chính đang sống bên Mỹ như câu chuyện tôi sẽ kể sau đây càng thôi thúc phải viết và kể ra để chia sẻ cùng bạn đọc, chia sẻ những tình cảm thẳm sâu đầy nghĩa tình và yêu nước của bà con Việt kiều bên Mỹ, dù họ đã sang bên đó bằng con đường nào...
Câu chuyện bắt đầu bằng cái sự “thèm cơm Việt Nam” của chúng tôi.
Bữa đó là một buổi chiều tháng 5 năm 2004; Đoàn cán bộ doanh nghiệp của chúng tôi sang Mỹ để tìm hiểu về công nghệ sản xuất phẩm màu hóa học (theo lời mời của đối tác) và chúng tôi đã có mặt ở Washington D.C được thêm vài ngày (tổng cộng tất cả là đã có hơn 6 ngày ở bên Mỹ) và dĩ nhiên là chúng tôi được tiếp đón, chiêu đãi đủ món ăn sang trọng từ Mỹ, Tây Âu đến Tàu, Nhật... đủ cả. Duy chỉ có những bữa ăn Việt Nam thực sự thì không !
Các bạn, nếu ai đó đã một lần đi xa Tổ Quốc, thậm chí chẳng phải xa đi đâu hết, nhưng thử vài ngày không ăn “cơm ta” mà xem, ắt hẳn cái sự thèm cơm sẽ khát cháy biết ngần nào. Chúng tôi đang ở trong hoàn cảnh như vậy và bữa đó, một chiều duy nhất không phải ăn chiêu đãi các loại cơm tây và nỗi nhớ về “cơm quê” càng cuộn dâng... Và vì vậy chẳng ai bảo ai, chúng tôi rủ nhau thử đi kiếm một quán cơm Tàu thôi cũng được để được ăn cơm cho đỡ nhớ; Ai dè, vừa lội bộ được vài bước trên con lộ N.W Georgetown, Washington D.C tất cả chúng tôi chợt òa lên khi phát hiện ra có một “quán” cơm Việt Nam xịn, với tên gọi cũng rất Việt Nam : Saigon inn ! (2928 M Street N.W Georgetown Washington D.C). Thế là cả lũ 4 tên ào zô !
Điều thật sự bất ngờ đã xẩy ra từ đây : Khi chúng tôi vừa bước vào cửa hàng, một tấm đồ của Tổ Quốc Việt Nam thân thương hình chữ S bỗng đập vào mắt chúng tôi. Ôi Việt Nam, chúng tôi đang ở Việt Nam ! Không, chúng tôi đang có một Việt Nam thật sự mến thương giữa trung tâm của thủ đô Washington D.C của nước Mỹ; Mà đây không chỉ là cái bản đồ thông thường được in trên giấy mà là một công trình nghệ thuật thực thụ vì nó được gò, đúc từ nguyên liệu là đồng thau có mầu nâu sẫm như chất liệu của cái trồng đồng Đông Sơn, Ngọc Lũ vậy ! Hơn thế, trên tấm bản đồ còn được thiết kế cả một giàn ống nước liên kết rất sinh động để giọt nước nguồn từ Pắc Pó cứ róc rách đổ xuôi về tận Miền Nam Tổ Quốc. Người sáng tạo ra tấm bản đồ này ắt hẳn đã có ý gì sây sắc đây!.. và cả “Quán” cơm Việt Nam cũng có một cái tên rất Việt Nam : SAIGON INN. Bất giác tôi phải lùi ra trước cửa để nhìn lại cho rõ dòng địa chỉ : 2928 M Street, N.W Georgetown, Washington D.C 20007.
Khi cả đoàn đang tò mò vì sự bất ngờ này và không ngớt trầm trồ bình phẩm thì một người đàn ông trung niên, cao ráo xuất hiện và hình như đã nhận ra chúng tôi từ Việt Nam qua nên người đàn ông đã cất tiếng chào hết sức lịch sự bằng tiếng Việt :
- Chào các quí ông ! Mời các Quí ông ngồi và chọn đồ ăn tối ạ !
- Vâng, xin được chào ông chủ – Tôi nhanh nhẩu chào và chìa cánh tay ra xiết chặt, lắc lắc ..
Hành động này gần như một thông điệp đoàn kết, chia sẻ và tin tưởng... khiến người đàn ông tự tin hơn, tự giới thiệu về mình :
- Dạ em tên là Phú, Phát Phú ạ ! Em năm nay 48 tuổi (vậy là nhỏ tuổi hơn tôi rồi); Là chủ nhà hàng và hôm nay rất vinh dự được tiếp đón các quí ông ạ !
....
Chúng tôi cảm ơn và gọi món, toàn những món rất Việt Nam :
- Cơm trắng nhé !
- Cá thu kho tộ này !
- Canh cải nấu thịt heo nữa !
- Có cà muối không ? Tuyệt quá, cho nhiều nhiều vào nhé !
- ...
À, mà hôm nay phải uống để mừng được ăn cơm Việt chính hiệu nhé! Cả đoàn ồ lên đồng ý. Chúng tôi chọn rượu vang Mỹ. Thôi thì cơm Việt rượu Mỹ cho nó “đoàn kết”, một đứa phán rất quả quyết và chương trình được thông qua, cho dù vẫn biết rượu vang Mỹ bên này tính theo giá Mỹ không rẻ chút nào (trên 100 US$ đấy).
Trong khi chờ thực ẩm, chúng tôi uống rượu và nhấm nhi với một ít dưa muối, lạc rang theo đúng kiểu Việt Nam. Thật thú vị !
Ông Phú thấy chúng tôi uống rượu khen ngon và nói chuyện rất vui nên bỏ mặc mấy bàn khách Mỹ (kêu vợ ra phụ giúp) rồi chạy hẳn qua bàn chúng tôi.
Khát thông tin về Việt Nam, đó vẫn là đặc điểm chính của người Việt bên Mỹ. Phú hỏi chuyện nhiều lắm. Có cái gì biết chúng tôi đều trả lời hết và rất cặn kẽ, nhiệt tình. Đất nước đang mở cửa và hội nhập, về kinh tế thì chẳng có gì là phải “bí mật” cả. Chúng tôi cũng không quên khuyên Phát nên sớm trở lại thăm quê.
Được lời như cởi tấm lòng, Phú kêu vợ mang ra thêm một chai vang, rồi một chai vang nữa, nói là các anh yên tâm đi, rượ này là rượu ngiã tình vợ chồng em chiêu đãi... ấy vậy mà vui quá, bữa đó bình quân mỗi người chúng tôi (cả Phú nữa) đã “đả” hết 1 chai.
Khi thực khách Mỹ đã ra về gần hết, Phú gọi toáng lên, mời cả vợ ra giao lưu, rồi hỏi thăm, nói chuyện về Việt Nam.
Khác với những giây phút ban đầu, những do dự ngập ngừng đã hoàn toàn biến mất; Chúng tôi như những người thân lâu ngày gặp nhau, hàn huyên đến tận 10 giờ đêm mới quay về khách sạn. Bây giờ tôi mới chợt nhớ và hỏi :
- Thế khách Việt Nam qua đây có nhiều không và có hay vào “quán” nhà mình không ?
- Dạ thỉnh thoảng, nhưng có lẽ ít người biết nên chúng em cũng ít có được những bữa vui như hôm nay !
Ra thế ! Tôi chợt nghĩ, từ sứ quán Việt Nam tới đây cũng không quá xa; Nếu biết có một nhà hàng Việt Nam như thế này giữa ngay thủ đô Washington D.C của nước Mỹ thì chắc hẳn không có người Việt Nam nào khi đã sang tới đây lại không muốn ghé thăm như chúng tôi và còn vì một lý do hết sức chính đáng nữa là “thèm” cơm Việt Nam như chúng tôi; Và vì vậy tôi đã hứa sẽ nhờ bạn bè giới thiệu hộ lên internet. Nhưng lời hứa đó đến tận hôm nay tôi mới thực hiện được và còn vì một lý do nữa – thằng bạn nhà báo của tôi cứ bảo : chính máy phải viết mới thật là ấn tượng. Tôi đã nghe theo và hôm nay, trước hết tôi xin được gửi tới vợ chồng Phú bài viết này và tôi chỉ muốn nói một điều duy nhất : nếu bạn không yêu nước và không có một tái tim Việt Nam đích thực thì bạn không thể tạc được dáng hình của đất nước Việt thân yêu vào giữa lòng thủ đô Washington D.C kiêu vỹ !
Còn một điều nữ hết sức riêng tư nhưng tôi vẫn phải được nói : chuyến sang Mỹ đó đối với cá nhân tôi thật sự kỳ lạ như một phép màu : ngày 15/05/1970 tôi gia nhập quân đội và lên đường vào Nam đánh Mỹ và đúng ngày đó - 15/05/2004, 34 năm sau, chính tôi lại được đặt chân lên đất Mỹ để gặp lại những người bên kia chiến tuyến, nhưng bây là họ đã là những người bạn chân thành...
Muốn khép lại quá khứ thì chính chúng ta phải đến và cá nhân tôi thực sự chăm chú dõi theo tin tức về chuyến viếng thăm của thủ tướng Chính Phủ Việt Nam có lẽ cũng vì vậy !
Hà Nội, ngày 23/06/2005
Tác giả : Kiều Anh Hương